اولین شبکه رادیویی در ایران

دستور تاسیس رادیو در بهمن سال 1316 شمسی از سوی رضا شاه صادر شد و در فاصله 3 سال (( رادیو تهران )) آماده افتتاح گردید . در 4 اردیبهشت 1319 به دستور رضا شاه رادیو تهران رسما توسط محمد رضا ولیعهد ( پهلوی دوم ) و با حضور احمد متین دفتری نخست وزیر و اعضای کابینه افتتاح شد . در ابتدای فعالیت رادیو بسیاری از سیاستمداران و ادیبان کشور ، از جمله ملک الشعرای بهار ، محمد حجازی ، بدیع الزمان فروزانفر ، رشید یاسمی و سعید نفیسی با رادیو همکاری می کردند . رادیو تهران در سال افتتاح دارای یک فرستنده موج متوسط به قدرت دو کیلو وات ، یک فرستنده موج کوتاه به قدرت 14 کیلو وات ، یک مولد برق و وسیله انتقال صدا بود . رادیو هر روز از چهار بعد از ظهر تا نیمه شب برنامه پخش می کرد . نخستین برنامه رادیو به مدت 8 ساعت زنده پخش می شد و علاوه بر برنامه های فارسی ، شامل اخبار به زبانهای فرانسه ، انگلیسی ، آلمانی ، عربی ، ترکی و روسی بود . در آغاز سال 1322 تغییراتی در برنامه رادیو تهران حاصل شد و رادیو توانست صبح نیز به مدت 2 ساعت برنامه پخش کند . (1).  

 

اولین شبکه تلویزیونی در ایران

در ایجاد تلویزیون بخش خصوصی پیشقدم بود ، چرا که در تیر 1337.ش مجلس شورای ملی بر اساس پیشنهاد حبیب الله ثابت ، قانونی به تصویب رساند ، که طبق آن اجازه داده می شد یک ایستگاه فرستنده تلویزیونی با کلیه وسایل فنی مورد نیاز به تشخیص وزارت پست و تلگراف و تلفن در تهران به وجود آید . این فرستنده تا پنج سال از پرداخت مالیات معاف بود . فرستنده تلویزیونی در روز جمعه 11 مهر 1337 این فعالیت خود را آغاز کرد و روزی 5 ساعت برای بینندگان تهران برنامه های سرگرم کننده و اخبار پخش می کرد . تلویزیون ایران تا سال 1343 به صورت یک بخش کاملا خصوصی اداره می شد . در سال 1343 سازمان برنامه و بودجه ، یک گروه فرانسوی را مامور بررسی و طراحی مرکز تلویزیونی کرد . بر اساس طرح تهیه شده فرانسویان ، تلویزیون دولتی ایران با یک استودیوی کوچک ، سه دوربین فیلمبرداری و دو دستگاه ضبط مغناطیسی پخش برنامه های آزمایشی خود را آغاز کرد . در ادامه برنامه ریزیهای قبلی ، رضا قطبی و همکارانش برای تاسیس تلویزیون ملی تلاش کردند . قطبی اولین مدیر عامل سازمان صدا و سیما بود و در خصوص چگونگی راه اندازی تلویزیون ملی می گوید : (( در اردیبهشت سال 1345 من و فرخ غفاری ، فریدون مکانیک ، سیروس هدایت ، مصطفی فرزانه و پروانه سمیعی در اتاق کوچکی در سازمان برنامه و بودجه کار تاسیس تلویزیون ملی را شروع کردیم . تا اینکه در مهر همان سال ساختمان تلویزیون در یک طبقه آماده بهره برداری شد . سازمان برنامه و آقای مهندس اصفیا رئیس سازمان باعث پیشرفت سریع کار تلویزیون بودند )) . با فعالیت گروه قطبی و بازگشت تعدادی از ایرانیانی که برای کار آموزی امور رادیویی به خارج رفته بودند و فراهم شدن تمامی امکانات ، سرانجام در 4 آبان همان سال نخستین فرستنده تلویزیونی ملی در خیابان جام جم شروع به کار کرد .

و اولین فرستنده تلویزیونی شهرستانی ، در سال 1347 در شهرستان ارومیه و سپس در بندر عباس افتتاح شد . در این باره تنها در 10 سال ، یعنی 1347 تا 1357 ، در شهرهای رضاییه ( ارومیه ) ، بندر عباس ، اصفهان ، مشهد ، کرمان ، کرمانشاه ، زاهدان ، دزفول ، اهواز ، آغاجاری ، مسجد سلیمان ، سنندج ، مهاباد ، خارک ، ساری ، رشت ، تبریز و آبادان مراکز تلویزیونی تاسیس شد . در سال 1355 سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران از نظر وسعت پوشش دومین شبکه خبر پراکنی در آسیا پس از خبرگزاری ژاپن بود . dardnews.ir